Noz Xotun: Gilon qishlog'idan tutun isi anqib turgan baqlajon simfoniyasi

Gilon qishlog’ida ilk bor o’tin o’chog’i yoqilganda havo o’zgacha, sokin bir sehrga burkanadi. O’tin tutuni hidi o’rmonning nam, tuproqqa qorishgan ifori bilan qo’shilib ketadi. Bu asl ildizlarimizga, sokin hayot tarziga va buvilarimizning vaqt o’tsa-da eskirmaydigan retseptlariga qaytishdan darak beradi. Bugun men siz bilan ana shu qishloqona she’riyatning bir parchasi — Noz Xotun bilan bo’lishmoqchiman.

Noz Xotun shunchaki taom emas; u tariximizning bir pichirlashi, oddiygina ne’matlar birlashib, chinakam mo’jizaga aylangan sof simfoniyasidir. Asosan o’choq cho’g’ida yaxshilab pishirilgan baqlajon, g’ujum sharbatining (ob-g’o’ra) yoqimli nordonligi, achchiqqina sarimsoqpiyoz hamda yalpiz va yalpizdosh giyohlarning hushbo’y tarovatidan tayyorlanadigan bu taom shimoliy Eron dasturxonining ko’rki sanaladi.

Sekin va sabr bilan pishirish san’ati

Qishloq uyining tinch muhitida vaqt oqimi sekinlashadi. Baqlajonlar to’g’ridan-to’g’ri ochiq cho’g’ ustiga qo’yiladi, ularning po’sti qorayib kuydi-ku, ichi yumshoq va tutun hidi singan holatga kelgunicha pishiriladi. Bu — Noz Xotunning joni. Kuylgan po’stini archib, uning ostidagi yashirin, xushbo’y va yumshoq mag’zini yuzaga chiqarishning o’zi bir huzur. Bu go’yo tabiatning jonli ta’mlarini o’ziga singdirishga tayyor turgan mo’jizadir.

Noz Xotun uchun qishloqona retsept

O’z oshxonangizda ana shu haqiqiy gilonona muhitni yaratish uchun quyidagi oddiy masalliqlarni tayyorlang. Oshiqmang. Jarayonning o’zi sizga huzur bag’ishlasin.

Masalliqlar:

• 4 dona o’rta hajmli baqlajon
• 1/2 stakan g’ujum sharbati (ob-g’o’ra) yoki uning o’rniga yangi siqilgan limmon suvi
• 4 bo’lak sarimsoqpiyoz, mayda ezilgan
• 2 osh qoshiq quritilgan yalpiz (yoki yalpiz va boshqa xushbo’y ko’katlar aralashmasi)
• 1/2 stakan yong’oq, mayda tuyilgan (ixtiyoriy, lekin u taomga o’zgacha qishloqona ta’m beradi)
• Tamga ko’ra tuz va qora murch

Tayyorlanishi:

1. Tutun iforini his eting: Baqlajonlarni ochiq olovda, ko’mir mangalida yoki gaz plitasi ko’zida po’sti butunlay kuyguncha va ichi yumshaguncha pishiring. Ularni biroz sovuting.
2. Arching va ezing: Qoraygan po’stini ehtiyotkorlik bilan shilib oling. Tutun hidi anqib turgan baqlajon mag’zini yog’och kosaga solib, yog’och keldi-sowg’ich yordamida maromida ezing.
3. Ta’mlarni uyg’unlashtiring: Mayda ezilgan sarimsoqpiyoz, xushbo’y quritilgan yalpiz va agar ishlatayotgan bo’lsangiz, tuyilgan yong’oqni qo’shib aralashtiring.
4. Nordon tarovat: G’ujum sharbatini solib, baqlajon aralashmasiga ehtiyotkorlik bilan singdiring. Tuz va murch solib ta’mini rostlang.
5. Dam yediring: Noz Xotun dasturxonga tortilishidan oldin salqin joyda kamida bir soat dam olishi kerak. Bu ta’mlarning bir-biriga singib, yanada boyishini ta’minlaydi.

Bu xotiralarga boy taomni issiq, qarsildoq non bilan yoki to’yimli taomlarga qo’shimcha sifatida dasturxonga torting. Birinchi luqmadanoq ko’zingizni yumib, o’zingizni Gilonning tuman qoplagan tog’laridagi osoyishta yog’och uyda turgandek tasavvur qiling.