Mutanjan: Gilonning shirin-nordon bayramona taomi

Gilonning tumanli, zumrad yashil o’rmonlarida vaqt o’zgacha sekin oqadi. Bu yerda hayot fasllar almashinuvi, o’tinning miltillab yonishi va cho’g’ ustidagi loy qozonlarda taomning sokin qaynab turishi bilan chambarchas bog’liq. Eronning ushbu shimoliy o’lkasining ko’plab pazandalik durdonalari orasida Mutanjan — qishloqona va sokin hayotning ruhini o’zida mujassam etgan bayramona, shirin-nordon xushbo’y qovurma (xoreoq) alohida o’rin tutadi.

Salqin kuz oqshomini tasavvur qiling. Havo nam tuproq va o’tin tutuniga to’ngan. Shinamgina qishloq oshxonasida Mutanjan qozoni sekin-asta pishmoqda. To’ylar va quvonchli bayramlar uchun ataylab tayyorlanadigan bu qadimiy taom — yumshoq tovuq yoki o’rdak go’shti, xushbo’y yong’oq, shirin mayiz va mayin quritilgan turshakni o’zida birlashtirgan ta’mlar va teksturalar simfoniyasidir.

Mutanjanning sehrli siri

Mutanjan shunchaki taom emas; u tabiat ne’matlariga bo’lgan cheksiz minnatdorchilik bayramidir. Maydalangan yong’oq o’z yog’ini chiqarib, taomga boy va to’yinish bag’ishlasa, shirin quritilgan mevalar hamda bir qoshiq anor murabbosi (robbi-anor) tilni yorib yuboruvchi nozik shirin-nordon ta’m uyg’unligini taqdim etadi.

Bu taomni tayyorlash — o’ziga xos ruhiy huzur, haqiqiy ASMR jarayoni. Yong’oqning ritm bilan maydalanishi, piyozning sariyog’da qarsillab qovurilishi va mayizlarning qozonda shishib pishish ovozlari… Bu shoshilmasdan, mehr va sabr bilan tayyorlanadigan taomdir.

Mutanjanning qishloqona retsepti

Masalliqlar:

• 500g tovuq yoki o’rdak go’shti (suyakli bo’laklar)
• 200g yong’oq, mayin qilib maydalangan
• 100g sarg’ish mayiz, yuvilgan
• 100g quritilgan turshak, ikkiga bo’lingan
• 1 ta katta piyoz, mayda to’g’ralgan
• 2 osh qoshiq anor murabbosi (robbi-anor)
• 1 osh qoshiq shakar (ta’bga ko’ra)
• 1 choy qoshiq sariq yaltiroq ziravor (kurkuma)
• Tuz va qora murch ta’bga ko’ra
• Pishirish uchun sariyog’ yoki erigan yog’

Tayyorlanishi:

1. Yong’oqli asos: Qalin tubli qozonda maydalangan yong’oqni past olovda uqalanib, xushbo’y hidi oshxonani tutguncha qovuring. Yong’oq yog’ini tezroq chiqarishi uchun ustiga bir tomchi sovuq suv seping. Buni past olovda taxminan bir soat davomida dimlab qo’ying.
2. Xushbo’y qovurma: Alohida qishloqona tovada sariyog’ni eriting. Mayda to’g’ralgan piyozni tillarang va qarsildoq bo’lguncha qovuring. Kurkuma qo’shib, xushbo’y hid tarqalguncha aralashtiring.
3. Go’shtni qovurish: Tovuq yoki o’rdak bo’laklarini piyozga qo’shib, har tarafi tillarang bo’lguncha qovuring.
4. Ta’mlarning birlashishi: Qovurilgan go’sht va piyozni yong’oq qaynayotgan qozonga soling. Anor murabbosi, tuz va murch qo’shing. Qopqog’ini yopib, past olovda 45 daqiqa davomida sekin dimlang.
5. Shirin lazzatlar: Pishishiga 15 daqiqa qolganida, quritilgan turshak, sarg’ish mayiz va shakarni ehtiyotkorlik bilan qo’shing. Taom quyuqlashib, tabiiy yog’i yuzasiga chiqishi va yaltiroq, to’q rangli go’zal qiyofaga kirishi kerak.

Mutanjanni xushbo’y za’faronli guruch ustiga issiqligicha suzib dasturxonga torting. Birinchi luqmani tatib ko’rishdan oldin chuqur nafas oling va uning shirin, tabiatni eslatuvchi ifrididan zavqlaning. Gilonning sokin va tinch hayotiga xush kelibsiz!