Fesenjon Giloniy: Shimoliy Eronning to‘q rangli, nordon gavhari

Yomg‘ir tomchilari yog‘och deraza oynalarini mayin urib o‘tadi — bu Gilanning yam-yashil o‘rmonlarigagina xos bo‘lgan sokin va ohangrabo ASMR kuyidir. Uy ichi esa issiqqina, qovurilgan yong‘oqlarning chuqur, tuproqni eslatuvchi ifori va yovvoyi anorning o‘tkir, nordon atirlariga to‘la. Bugun biz shoshilmaymiz. Bugun biz Fesenjon Giloniy tayyorlaymiz.

Boshqa joylarda uchraydigan shirinroq turlaridan farqli o‘laroq,asliy Shimoliy Fesenjoni to‘q rangli, sirli va boy ta’mlar shoh Asaridir. U o‘zining asl tabiatini Kaspiy dengizi bo‘ylarida o‘sadigan yovvoyi nordon anorlardan (anar-e torsh) oladi va hech qanday murosasiz nordonligi bilan ajralib turadi. Odatda ochiq olov ustida loy idishda (gamaj) sekin qaynátiladigan bu taom sabr-toqatni talab qiladi. Yong‘oqlar o‘zining tabiiy yog‘ini sekin chiqarib, deyarli qora rangdagi, xushxo‘r va yaltiroq qayla hosil qilishi kerak, bu qayla esa mahalliy o‘rdak yoki xotka (yovvoyi shumg‘ovul) bo‘laklarini bag‘riga bosib pishadi.

Bu shunchaki retsept emas; bu oddiyroq damlarga qaytish, taom tayyorlash meditatsiyaga teng bo‘lgan qishloqona hayot tarzi (cottagecore) ruhiyatiga hurmatdir.

Qishloqona retsept

Masalliqlar:

• 500g maydalangan yong‘oq (yog‘i chiqishi uchun oldindan biroz qovurib olinsa yaxshi bo‘ladi)
• 1 ta kichik o‘rdak yoki xotka, bo‘laklarga bo‘lingan
• 4-5 osh qoshiq to‘q rangli, nordon yovvoyi anor pastasi (rob-e anar-e torsh)
• 1 ta katta piyoz, qirg‘ichdan chiqarilgan
• 4 stakan sovuq suv
• Bir chimdim tuz va qora murch
• Bir oz ezilgan sarimsoq (ixtiyoriy, lekin Gilonda buni juda yoqtirishadi)

Sekin jarayon:

1. Asos: Tag‘i qalin qozonda (yoki an’anaviy gamajda) maydalangan yong‘oqni o‘ta past olovda, xushbo‘y hid taryguncha bir necha daqiqa quruq holda qovurib oling. Unga qirg‘ichdan chiqarilgan piyozni qo‘shib, aralashtirishda davom eting.
2. Qaynatish: Ustidan sovuq suv quying. Sovuq shok yong‘oqlarga o‘zining qimmatbaho yog‘larini chiqarishga yordam beradi. Taomni bir oz qaynating, so‘ngra olovni pichirlashdek past darajaga tushiring. Uni 2 soat davomida dimlab qaynating.
3. Nordon yurak: Yong‘oq suvi qorayib, o‘z yog‘ini chiqargach, unga nordon anor pastasini solib aralashtiring. Rangi to‘q tun rangidek quyuq tus oladi.
4. Go‘sht: O‘rdak bo‘laklarini alohida tovada salgina qizarguncha qovurib oling, so‘ngra ularni qayn-qayn qaynayotgan yong‘oq qaylasiga soling.
5. Kutish onlari: Qozon qopqog‘ini yoping va sevinchli damlarga yo‘l oching. Qaylani yana 2-3 soat davomida eng past olovda qaynating. Go‘sht anorning to‘q, nordon ta’mini o‘ziga singdirib, og‘izda erib ketadigan darajada yumshoq bo‘lishi kerak.
6. Yig‘ilish: Bu baxmaldek yumshoq, tun qorong‘usidek to‘q qayleni bug‘i chiqib turgan xushbo‘y Kateh (Gilanning an’anaviy yopishqoq guruch palovi) bilan dasturxonga torting.

Chuqur nafas oling. Qozonning sokin pqir-piqir qaynatishini tinglang. Har bir qoshiqda Shimoliy Eronning yovvoyi o‘rmonlari ta’mini his eting. Sekin hayotga xush kelibsiz.