Dooshab Berenj: Nari-mushuk va sokin Gilon ta’mi

Gilonning tumanli va zumrad yashil tepaliklarida, hayot izmi yog‘och tomga urilayotgan mayin yomg‘ir shixtasigaohangdosh bo‘lgan bu o‘lkada ona zaminning saxovatiga chuqur hurmat bajo keltiriladi. Bu yerda shoshilmasdan, sokin yashash — shunchaki shahar modasi emas, balki kundalik hayotning o‘zi, uning yurak urishidir. Kuz tabiatni issiq ranglarga bo‘yay boshlagach, oshxonalarni shirin va tuproqni eslatuvchi inh-ifor tutib ketadi. Bu — oddiy, ammo vujudga huzur bag‘ishlovchi an’anaviy gazak — Dooshab Berenj fasli kelganidan darak.

Tasavvur qiling: yeringizga qalin to‘qima yopqich tashlab, yonib turgan o‘tin olovining miltillashiga termuhragancha o‘tiribsiz. Cho‘yan tovada raqsga tushayotgan guruch donalarining mayin pichirlashini tinglaysiz. Dooshab Berenj — bu taom ko‘rinishidagi she’riyat. U qarsildoq qovurilgan guruch hamda asosan yovvoyi uzum yoki o‘rmon xurmosidan tayyorlanadigan quyuq, betakror meva sharbatining o‘ziga xos uyg‘unligidir.

Bu retsept oddiy yegulikdan ko‘ra ko‘proq — u butun boshli marosim. Bu yog‘och qoshiqning tovushi, donalarning oltin rangga kirishini qo‘l bilan his qilishdan keladigan zavq va ilk luqmodanoq butun vujudga tarqaluvchi iliq nasimdir.

Bu ne’matning yuragi — sabr-toqat bilan tayyorlanadigan qalin, tabiiy shira, ya’ni dooshabdir. Qishloq odamlari meva sharbatini ochiq olovda soatlab, u quyuq, karamelrang nektarga aylangunicha qaynatishadi.

Dooshab Berenj uchun an’anaviy retsept

Gilon qishlog‘idagi sokin tushdan keyingi damlarning betakror muhitiga sho‘ng‘ing.

Masalliqlar

• 1 piyola mahalliy yumaloq guruch
• 1/2 piyola dooshab (xurmo yoki uzum qiyomi)
• Bir chimdim dengiz tuzi
• Xohishga ko‘ra: maydalangan yong‘oq

Tayyorlanishi

1. Yuvish va ivitish: Guruchni ehtiyotkorlik bilan yuvib oling. Unga bir chimdim tuz va iliq suv solib, ikki soatga ivitib qo‘ying.
2. Suvini sizdirish va quritish: Suvini to‘la to‘kib tashlang. Guruchni matoga yoyib, havoda quritib oling.
3. Qovurish marosimi: Cho‘yan tovani o‘rtacha past olovda qizdiring. Qurigan guruchni soling. Yog‘och qoshiq bilan sekin aralashtirib turing. Mayin shig‘irlashini tinglang. Guruch tilla rangga kirib, yoqimli hid tarratguncha qovuring.
4. Shirin uyg‘unlik: Issiq guruchni sopol kosaga soling. Ustidan to‘q rangli dooshabni quying. Har bir dona guruchga sharbat yetib borishi uchun sekin aralashtiring.
5. Süfraga tortish: Birozgina sovuting. Uni yangi damlangan qora choy bilan birga sopol idishlarda dasturxonga torting. Gilonning qishloqona sehrli sukunati sizga xotirjamlik olib kelsin.